Quy trình kiểm tra doping sau trận đấu diễn ra như thế nào?

Phòng chống doping là một trong những nhiệm vụ cốt lõi để duy trì sự công bằng và bảo vệ sức khỏe cầu thủ trong bóng đá chuyên nghiệp. Sau khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, một chuỗi các hoạt động kiểm tra ngặt nghèo được kích hoạt ngay lập tức dưới sự giám sát của các cơ quan quản lý y tế và tổ chức chống doping.

Điểm cần nhớ

• Lựa chọn ngẫu nhiên: Cầu thủ được chọn thông qua bốc thăm hoặc chỉ định đặc biệt trước hoặc trong những phút cuối trận.
• Giám sát liên tục: Nhân viên kiểm tra doping (DCO) theo sát cầu thủ từ sân cỏ cho đến khi hoàn tất thủ tục lấy mẫu.
• Lấy mẫu chuẩn hóa: Cung cấp lượng nước tiểu tối thiểu khoảng 90ml dưới sự quan sát trực tiếp và niêm phong thành hai lọ A và B.
• Áp lực pháp lý: Mọi hành vi từ chối hoặc trốn tránh kiểm tra có thể dẫn đến án phạt cấm thi đấu nặng lên tới 4 năm.

Lựa chọn ngẫu nhiên và thông báo cầu thủ

Ngay trước hoặc trong giai đoạn cuối của trận đấu, đại diện của ban tổ chức hoặc cơ quan chống doping tiến hành quy trình lựa chọn cầu thủ phải tham gia kiểm tra. Thường có ít nhất hai cầu thủ từ mỗi đội được chọn thông qua hình thức bốc thăm ngẫu nhiên. Trong một số trường hợp đặc biệt, ban tổ chức có thể chỉ định trực tiếp dựa trên các yếu tố nghi vấn hoặc quy định riêng của giải đấu.

Ngay khi trận đấu kết thúc, các cầu thủ nằm trong danh sách sẽ nhận được thông báo chính thức. Từ khoảnh khắc này, họ phải luôn có mặt dưới sự giám sát trực tiếp của Nhân viên Kiểm tra Doping (DCO) hoặc tình nguyện viên được ủy quyền. Cầu thủ không được phép tự do di chuyển đi chỗ khác hoặc tách rời khỏi sự giám sát cho đến khi tiến hành xong việc lấy mẫu.

Quy trình lấy mẫu tại phòng y tế

Khu vực kiểm tra doping bên trong sân vận động được bố trí riêng tư, an toàn và chỉ cho phép những người có thẩm quyền tiếp cận. Tại đây, cầu thủ phải cung cấp mẫu sinh học, phổ biến nhất là mẫu nước tiểu, dưới sự giám sát trực tiếp của DCO cùng giới tính nhằm đảm bảo tính xác thực và ngăn chặn mọi hành vi gian lận mẫu vật.

Cầu thủ phải cung cấp một lượng mẫu nước tiểu tối thiểu đạt tiêu chuẩn (thường khoảng 90ml). Nếu lượng nước tiểu chưa đủ hoặc chưa đạt yêu cầu về độ đậm đặc, cầu thủ sẽ được cung cấp các loại nước đóng chai chưa mở nắp và phải chờ đợi tại phòng kiểm tra. Các chuyên gia y tế khuyến cáo không nên lạm dụng việc uống quá nhiều nước cùng lúc một cách ép buộc vì mẫu quá loãng có thể không đạt tiêu chuẩn và buộc phải lấy lại mẫu bổ sung.

Niêm phong và lưu trữ mẫu vật

Sau khi lấy đủ mẫu, cầu thủ tiến hành chia mẫu vào hai lọ riêng biệt được mã hóa sẵn, bao gồm lọ A và lọ B. Cả hai lọ này đều được niêm phong kỹ lưỡng trước sự chứng kiến của cầu thủ, bác sĩ đội bóng và nhân viên DCO để đảm bảo không có bất kỳ sự can thiệp nào xảy ra.

Mẫu vật sau đó được đóng gói vào các thùng chuyên dụng, niêm phong an toàn và vận chuyển trực tiếp đến các phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế được công nhận bởi WADA. Tại đây, lọ A sẽ được mở ra để tiến hành phân tích trước, trong khi lọ B được lưu trữ cẩn thận trong điều kiện nhiệt độ tiêu chuẩn để phục vụ cho việc đối chứng nếu có yêu cầu phân tích lại từ phía cầu thủ.

Hậu quả của việc từ chối kiểm tra

Bộ luật Phòng chống Doping Thế giới (WADA Code) và Quy định Chống Doping của FIFA áp dụng những chế tài vô cùng nghiêm khắc đối với mọi hành vi cản trở quá trình kiểm tra. Việc cầu thủ cố tình trốn tránh, trì hoãn không có lý do chính đáng hoặc từ chối cung cấp mẫu vật đều bị xử lý nặng không kém gì việc dương tính với chất cấm.

Mức án phạt dành cho hành vi từ chối kiểm tra doping thường dẫn đến việc bị cấm tham gia mọi hoạt động bóng đá chuyên nghiệp lên tới 4 năm. Chính vì vậy, ban huấn luyện và các CLB luôn giáo dục cầu thủ phải tuân thủ tuyệt đối quy trình làm việc với các cơ quan y tế ngay sau mỗi trận đấu chính thức.